„Ciernisty krzak nie jest schronieniem dla feniksa.”* Zabytki chińskiej literatury – słowo o „Dziejach Trzech Królestw” Lo Kuan-czunga

Mądry ptak wybiera gałąź, na której chce usiąść, mądry sługa wybiera pana, któremu chce służyć. Korzystaj ze sposobności, która się nadarza, bo wszelki żal przychodzi zawsze za późno.**

W porównaniu do innych gatunków – jak zauważa Tadeusz Żbikowski – powieść w Chinach rozwijała się późno. Nieliczni, którzy znali pismo, skupieni byli wokół władców, toteż spisywali w pierwszej kolejności edykty czy prowadzili bieżącą dokumentację, ale także zajmowali się archiwizacją i kronikarstwem. Wpierw pojawiały się w formie pisemnej traktaty filozoficzne oraz poezja, natomiast z czasem (w okolicach początku naszej ery) – fabularyzowane utwory zapisane klasycznym językiem chińskim. Część opowieści powstałych na bazie twórczość folklorystycznej, legend przekazywanych ustnie, zaczęła być spisywana w jedenastym wieku naszej ery. Początkowo utwory prezentowano w odcinkach (opowiadając). System kolejnych rozdziałów wpłynął na późniejsze kształtowanie się powieści, pozwalając na (względnie swobodną) rozbudowę przekazywanej historii o nowe zdarzenia.*** Czytaj dalej